İzmir'de Alsancak hava kalitesi istasyonunda bu yılın ilk on ayında 101 gün, partikül madde (PM10) için günlük sınır değer aşıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı'nda yayımlanan ve 28 Ekim'de güncellenen ölçüm kayıtlarına göre istasyonun 1 Ocak-27 Ekim arasındaki günlük PM10 ortalaması 43,8 mikrogram/metreküp. Yönetmelikte izin verilen günlük aşım sayısı yıl boyunca 35, yıllık sınır değer ise 40 mikrogram/metreküp. Alsancak iki eşiği de aşıyor. Belediyenin açık verileri ve kent genelindeki ölçümler için İzmir Büyükşehir Belediyesi haberleri sayfası takip edilebilir.
Bayraklı'da aşım 79 güne çıktı, yıllık ortalama 41,5 mikrogramla sınırın üzerinde. Bornova'da 56 gün sınır aşıldı ama yıllık ortalama 39,1 ile sınırın altında kaldı. Çiğli'de 32, Bergama'da 31, Güzelyalı'da 23, Şirinyer'de 21, Karşıyaka'da 5 aşım günü kaydedildi. Sekiz istasyonun üçü, yılda en fazla 35 aşım koşulunu şimdiden doldurdu.
Alsancak'ta aşım günü bir yılda ikiye katlandı
Aynı dönemle karşılaştırıldığında tablo kötüleşiyor. Alsancak istasyonunda 1 Ocak-27 Ekim aralığında 2024'te 53, 2025'te 51 gün sınır aşılmıştı; bu yıl sayı 101. Bayraklı'da 47 günden 51'e, ardından 79 güne çıktı. Karşıyaka ise ters yönde: 7 günden 6'ya, bu yıl 5 güne indi ve yıllık ortalama 29,4'ten 23,1'e geriledi. Karşılaştırmada bir kayıt farkı var: 2025'te istasyonların ölçüm günü sayısı bu yıldan düşük, örneğin Alsancak'ta 247 güne karşı 291 gün. Bu yüzden yıllar arası fark yön gösteriyor, kesin oran olarak okunmamalı.
Kirlilik ilkbaharda tırmandı
Aylık ortalamalar, artışın yaz sıcağından değil ilkbahardan geldiğini gösteriyor. Alsancak'ta ocak ortalaması 48, şubat 40, mart 54, nisan 68 mikrogram. Nisanda 27, mayısta 31 gün sınır aşıldı; mayıs ortalaması 78 mikrogramla yılın en yükseği. Haziranda 35'e, temmuzda 24'e, ağustosta 27'ye indi. Yılın en kirli tek günü 15 Ocak: 133 mikrogram. 16 Ocak 125, 23 Ocak 103 ve 10 Mayıs 101 mikrogramla izledi.
Kükürt dioksit düştü
Kirliliğin diğer ana kalemi kükürt dioksitte (SO2) ise iyileşme var. Altı istasyonun ortalaması 2024'te 10,3, 2025'te 11,6 mikrogramken bu yıl 8,6'ya indi. SO2 için günlük sınır 125, yıllık sınır 20 mikrogram; kayıtlarda sınır aşımı görünmüyor.
Veri kaynağın ne olduğunu söylemiyor
Açık veri seti ölçüm değerini veriyor, kirliliğin kaynağını vermiyor. Mevzuat, çöl tozu gibi doğal olayların katkısının belgelenerek hesaptan düşülmesine izin veriyor; bu ayrım yapılmadan hangi günün ne kadarı insan kaynaklı, hangisi toz taşınımı, ölçümlerden anlaşılmıyor. Set ayrıca PM2.5 ölçümü içermiyor. İtfaiye müdahalelerine ilişkin açık veri analizimizi İzmir itfaiye istatistiği haberimizde bulabilirsiniz.
Kaynak: İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı, "Hava Kalitesi Ölçüm Değerleri" veri seti (2016-2026, 9 istasyon, 28 Ekim 2026 güncellemesi); Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-1 sınır değerleri (PM10 günlük 50 µg/m³, yılda en fazla 35 aşım; yıllık 40 µg/m³; 1 Ocak 2019'dan itibaren)
Fotoğraf: Bernard Gagnon, Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0 ve 4.0)
