Anayasa Mahkemesi (AYM), özel okullarda okuyan ve disiplin cezası olarak okul değiştirme cezası verilen iki lise öğrencisinin eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme, iki öğrenciye de net 50'şer bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Karar, bugün Resmî Gazete'de yayımlandı. Güncel gelişmeler için Gündem sayfamıza bakabilirsiniz.
AYM Birinci Bölümü, M.R. ve R.N.D. adlı öğrencilerin başvurularını birleştirerek inceledi. 2024/68293 başvuru numaralı karar, 16 Eylül 2026'da oybirliğiyle verildi ve 30 Ekim 2026 tarihli, 33415 sayılı Resmî Gazete'de yer aldı. Okullarla ilgili diğer haberler eğitim haberleri bölümümüzde.
Cezalar yönetmeliğe dayanılarak verildi
Karar metnine göre öğrencilere 4 Aralık 2023 ve 19 Ocak 2024'te okul değiştirme cezası verildi. Cezalar, Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 163 ve 164. maddelerine dayandırıldı. Okul yönetimleri, R.N.D.'nin yöneticilere ve öğretmenlere sözlü saldırıda bulunup tehdit ettiğini, M.R.'nin ise bir öğrenciyi tehdit ettiğini ve sosyal medya paylaşımlarında hakaret ettiğini öne sürdü.
Öğrenciler cezaların iptali için idare mahkemelerine başvurdu. R.N.D.'nin davası reddedildi, istinaf başvurusu da 27 Kasım 2024'te reddedildi. M.R.'nin davasında ise ilk derece mahkemesi cezayı iptal etti, ancak bölge idare mahkemesi 6 Kasım 2024'te bu kararı kaldırarak davayı reddetti. Bunun üzerine öğrenciler bireysel başvuruda bulundu.
"Kanunla düzenlenmesi gerekir"
AYM, Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkını inceledi. Mahkeme, öğrencinin okulla bağını kesen ve onu başka bir okula gitmek zorunda bırakan disiplin cezalarının kanunla düzenlenmesi gerektiğini belirtti. Bu cezaların yalnızca yönetmelikle düzenlendiğini, bu nedenle müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığını tespit etti. Mahkeme, bu değerlendirmede 6 Mart 2024 tarihli S.Ü. kararını (2020/34927) emsal gösterdi.
Öğrencilerin ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine ilişkin şikâyeti ise kabul edilemez bulundu.
Dosyalar yeniden yargılamaya gönderildi
AYM, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için yeniden yargılama yapılmak üzere karar örneklerinin Ankara 14. İdare Mahkemesi ile İstanbul 8. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verdi. Mahkeme, her bir öğrenciye net 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Öğrencilerden biri 100 bin lira tazminat talep etmişti; bu talebin fazlası reddedildi. Ayrıca her bir başvurucuya 43 bin 518 lira 70 kuruş yargılama gideri ödenecek.
Karar, okul değiştirme cezalarının hukuki dayanağına ilişkin AYM'nin daha önceki içtihadını da yineliyor. Kanun koyucunun konuyu düzenlemesine kadar benzer cezalar için yapılacak bireysel başvurularda da aynı değerlendirmenin gündeme gelmesi bekleniyor.
Fotoğraf: Murat Karabulut (VOA) / Wikimedia Commons
RSS